मुंबईत एल अँड टी इन्फोटेकसारख्या मोठ्या कंपनीत सॉफ्टवेअर अभियंते म्हणून चांगल्या पगाराची नोकरी करत असताना, गौरी आणि दिलीप परब या दाम्पत्याने एक वेगळाच निर्णय घेतला. दोघांच्याही मनात कोकणातील गावात परतून काहीतरी आपलं, नैसर्गिक आणि मातीशी नातं सांगणारं काम करण्याची इच्छा होती. अखेर त्यांनी दोघांनी नोकऱ्या सोडल्या आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील तिठवली या गावात शेती करायचे ठरवले.
त्यांनी 2021 मध्ये सेंद्रिय शेती सुरू करताना ‘लेमनग्रास’ (गवती चहा ) या सुगंधी व औषधी वनस्पतीची निवड केली. सुरुवातीला एक एकरावर प्रयोग म्हणून लागवड केली. या पिकासाठी हवामान आणि जमीन दोन्ही अनुकूल असल्यामुळे, त्याला चांगला प्रतिसाद मिळाला. आज ते आठ एकरांवर सेंद्रिय पद्धतीने लेमनग्रासची शेती करत आहेत, त्यापैकी सहा एकर जमीन त्यांनी स्वतः खरेदी केली असून दोन एकर जमीन भाड्याने घेतली आहे.
तेल काढण्यासाठी या जोडप्याने एक लहान ऊर्धपातन युनिट उभारले. यातून मिळणाऱ्या वाफेमुळे आवश्यक तेल वेगळं होतं. हे तेल ते थेट औषध व कॉस्मेटिक कंपन्यांना विकतात. एका लिटरला सरासरी 1200 रुपये दर मिळतो. मागणीच्या कालावधीत हा दर 1500 रुपयांपर्यंत जातो. गेल्या वर्षी त्यांची एकूण उलाढाल सुमारे 30 लाख रुपये इतकी झाली आहे.
ते फक्त तेल विक्रीवरच थांबले नाहीत. लेमनग्रासपासून हर्बल फ्लोअर क्लीनर आणि नैसर्गिक साबणही तयार करतात. या उत्पादनासाठी त्यांनी गावातील महिलांना रोजगार दिला आहे. फ्लोअर क्लीनर हे Amazon वर उपलब्ध आहे, तर साबणही लवकरच ऑनलाइन विक्रीसाठी येणार आहे. त्यांच्या सर्व उत्पादनांना प्लास्टिकमुक्त आणि शाश्वत पॅकिंग देण्यात येते.
लेमनग्रास साबण तयार करण्यासाठी हे तेल नारळाच्या तेलात मिसळले जाते आणि लाकडी साच्यातून बार तयार होतो. गावातील महिलाच ते बार कापून, वाळवून, हाताने पॅक करतात. सध्या ही सर्व उत्पादने लहान प्रमाणातच तयार होतात, कारण गुणवत्ता टिकवणं हे त्यांचं मुख्य उद्दिष्ट आहे.
वाढत्या मागणीमुळे, त्यांनी गावातील आणखी तीन शेतकऱ्यांशी करार केला आहे. त्या शेतकऱ्यांकडून ते कच्चा माल खरेदी करतात आणि त्यांना बाजारभाव देतात. यामुळे स्थानिक स्तरावर रोजगारही निर्माण होत आहे.
दक्षता उपसंपादक:राजन क्षत्रिय
